تأمین مالی جمعی
Crowdfunding
/ˈkraʊdfʌndɪŋ/
تأمین مالی جمعی یکی از شیوههای نوین تأمین مالی است که بسط و گسترش آن را میتوان حاصل پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کنار اقبال و اعتماد عمومی دانست.
این روش تامین مالی در واقع نوعی جمع سپاری است که مشتریان نقش سرمایهگذاران را ایفا کرده و بهصورت یک کانال تأمین مالی مؤثر برای دریافت مقدار اندکی سرمایه از جمعیت جهت سرمایهگذاریهای متوسط تعریف میشود.
این نوع الگو یک راه جدید تأمین سرمایه برای پروژههای جدید و طرحهای نوآورانه و کسب وکارهای کوچک است که اغلب برای شرکتهای استارت آپ مورد استفاده قرار میگیرد و به عنوان یک «فراخوان عمومی» اساسا از طریق اینترنت برای تأمین منابع مالی در قالب کمکهای مالی یا در ازای برخی پاداشها و یا بهصورت سهام، به منظور حمایت از ایدهها و طرحها برای مقاصد خاص تعریف میشود.
مهمترین ویژگی این شیوه تاکید بر تمرکز زدایی است و یک ساختار شبکه ای را در تأمینمالی ایجاد میکند که در رقابت با الگوهای سنتی واسطه گری مالی به حذف واسطه مالی(بانک) در تأمین مالی میانجامد.[۱]
تامین مالی جمعی چیست؟[۲]
معنی Crowdfunding، به صورت تحت اللفظی، تامین مالی جمعی است. حال، تامین مالی جمعی چیست؟ این، فرآیند تامین بودجه یک پروژه یا پروژه با جمع آوری مبالغ اندک از تعداد زیادی از افراد است. کرادفاندینگ برای استارتاپ ها یک روش معمول جذب سرمایه بوده و اغلب توسط مخترعان، کارآفرینان، موسیقیدانان، فیلمسازان، هنرمندان و موسسات خیریه نیز از این روش استفاده میکنند.
این روش از سال ۱۹۹۷ و با ابتکار گروه راک انگلیسی Marillion آغاز شد. این گروه که سرمایه کافی برای انجام تور امریکای خود را در اختیار نداشت با کمک طرفداران خود شصت هزار دلار جمغ آوری کرد و همین کار، به نمونهای موفق برای شرکتها تبدیل شد.
اکثر این کمپینها از طریق پلتفرمهای اینترنتی انجام شده و در یک بازه زمانی تعیین شده برای انجام یک هدف خاص به جمع آوری پول میپردازند. وبسایتهای خاصی همچون kicksarter و kiva به طور خاص برای این راه سرمایه گذاری به راه افتادهاند. این وبسایتها سعی میکنند با استفاده از روشهای بازاریابی مانند روابط عمومی، تبلیغات پرداخت به ازای هر کلیک و بازاریابی در شبکههای اجتماعی کاربر را به سوی این صفحهها هدایت کنند.
تامین مالی جمعی چگونه عمل میکند؟
برای ایجاد تصویر دقیقتر از اینکه تامین مالی جمعی چیست، باید انواع روشهای آن را بشناسیم.
انواع تامین مالی جمعی
چهار روش وجود دارد که هر کدام، اهداکنندگان متفاوتی را هدف قرار میدهند:
کمک مالی
تامین مالی جمعی مبتنی بر کمک مالی حالتی است که در آن، افراد در ازای مبلغی که به یک کمپین، شرکت یا فرد پرداخت میکنند، هیچ چشمداشتی ندارند. فرض کنید برای خرید تجهیزات جدید برای شرکت خود یک کمپین راه انداختهاید. افرادی که به شما پول میدهند این کار را صرفا با هدف حمایت از رشد تجارت شما انجام میدهند و انتظاری از شما ندارند.
بدهی
کمک های مبتنی بر بدهی، وام های همتا به همتا (P2P) هستند که نوعی کرادفاندینگ به حساب میآیند. در کمکهای مالی مبتنی بر بدهی، وام توسط بانک تامین شده و باید در یک زمان مشخص با بهره بازپرداخت شود.
پاداش
زمانی است که اهدا کنندگان در ازای کمکهای خود چیزی دریافت میکنند. پاداشها به نسبت کمکهای مالی متفاوت است تا مشارکت بیشتر را تشویق کند. بر اساس مبلغی که شرکت کنندگان به یک کمپین میدهند، ممکن است یک تیشرت، محصول یا خدمات – غالبا با نرخ تخفیف دریافت کنند.
حقوق صاحبان سهام
برخی از کمپینهای کرادفاندینگ به پشتیبانان اجازه نمیدهند مالکیت بخشی از شرکت مورد حمایت خود را داشته باشند؛ اما کرادفاندینگ مبتنی بر حقوق صاحبان سهام، به کسب و کارهای کوچک و استارتاپها این امکان را میدهد تا در ازای تامین بودجه، بخشی از سهام آن کسب و کار را در اختیار داشته باشند. این کمکها نوعی سرمایه گذاری است که در آن شرکت کنندگان بر اساس میزان سرمایهای که به میان میگذارند، سهمی را دریافت میکنند.
مزایای تامین مالی جمعی
پس از یافتن پاسخ تامین مالی جمعی چیست، باید به سراغ مزیتهای آن به ویژه برای کسب و کارهای کوچک برویم. در سال ۲۰۱۸، کرادفاندینگ حدود ۱۰.۲ میلیارد دلار در سطح جهانی ارزش داشت و پیش بینی می شود این ارزش تا سال ۲۰۲۵ به ۲۸.۸ میلیارد دلار برسد. در اینجا چند مزیت اصلی وجود دارد:
سهولت در بازاریابی
این نوع سرمایه گذاری هر ساله به سرعت در حال گسترش است. هر روز تعداد بیشتری از افراد به سرمایه گذار و مشارکت کننده تبدیل می شوند و خبر خوب اینکه کمپین های شخصی نیز مبالغ بیشتری را به سوی کسب و کار هدایت میکنند. تصویر زیر، پیشبینیها در روند کسب بودجه از طریق کمپین در این حوزه را نشان میدهد.
سود بیشتر با ریسک کمتر
قدرت پیش فروش را درک کنید. با پیش فروش محصولات، نیازی به خرید و انبار مواد اولیه ندارید. طبق اظهارات ویل فورد، مدیرعامل و همسرمایه گذار LaunchBoom “تمام آنچه که نیاز دارید یک نمونه اولیه عملی و یک برنامه عالی برای بازاریابی است.” با این روش، مشکل سرمایه در گردش حل میشود و بیش از نیازتان مواد اولیه سفارش نمیدهید.
همچنین با پیش فروش هزاران واحد محصول، میتوانید سفارش بیشتری به تولیدکنندگان داده و در نتیجه، هزینه تولید هر واحد محصول را کاهش بدهید؛ این استراتژی، حاشیه سود شما را افزایش میدهد.
اعتبار سنجی محصول و بهبود پیش از پخش
دلیل اصلی شکست یک استارتاپ چیست؟ احتمالا کمبود بودجه، رقابت سخت یا باطاریابی ضعیف را دلیل آن میدانید اما در اشتباه هستید. طبق تحقیقات CB Insights، ۴۲ درصد از استارتاپها به دلیل کمبود نیاز بازار با شکست مواجه شدهاند. به عبارت دیگر، بیشتر استارتاپها شکست میخورند زیرا محصولی تولید میکنند که هیچ کس به آن نیاز ندارد یا دغدغهی آن را ندارند.
اما با این سرمایه گذاری، مشکل حل میشود. این کار به شما این امکان را میدهد تا پیش از انجام مراحلی همچون ساخت محصول یا انجام کار، ایدهی خود را ارزیابی کرده و میزان ارزشمند بودن آن را بیابید. همچنین در همان مراحل اولیه، امکان پیووت کردن، بررسی دوباره یا بهبود محصول یا ایده را به شما میدهد.
وبسایتهای تامین مالی جمعی در ایران و جهان
تا این جای کار گفتیم که کسب و کارتان را در وبسایتهای تامین مالی مطرح میکنید، آنها تایید میکنند، بعد شما میروید و سرمایهگذاران و خیّران و غیره و غیره را جلب میکنید (البته برخی از سرمایهگذاران و خیران، بدون اینکه شما را بشناسند، با بازدید از وبسایت، با شما آشنا میشوند)، و اگر سرمایه به حد نصاب رسید، تبریک میگوییم! میتوانید کسب و کارتان را شروع کنید!
خب این مراحل را در کجا انجام بدهیم؟
وبسایتهای (معروفِ) ایرانی تامین مالی جمعی (Crowdfunding):
- حامی جو
- فاندلی
- دونِیت
- خیریه همت (که اولویتش حمایت از خانوادههای نیازمند میباشد.)
- سامانه تامین مالی جمعی کارن کراد (در انتهای مقاله به صورت کامل معرفی شده است).
وبسایتهای خارجی تامین مالی جمعی (Crowdfunding):
معروفترین و پرطرفدارترین آنها Gofundme است که در آنجا ایرانیها را هم خواهید دید که بودجه تامین کردهاند.
بقیه وبسایتها را میتوانید در Top 10 Crowdfunding Sites مشاهده کنید.
منابع :