رشد یابنده

از دانشنامه کارآفرینی
(تغییرمسیر از Incubatee)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

Incubatee

/ˈɪnkjʊbeɪtɪ/

کسب و کار یا شرکتهایی که در یک مرکز رشد قرار می گیرند یا از طریق مرکز رشد به ثمر می‌رسند. مرکز رشد یا انکوباتور یکی از ابزارهای رشد اقتصادی است که به منظور حمایت از کارآفرینان تحصیل‌کرده تأسیس می‌شود و با ارائه امکانات و تسهیلات عمومی، زمینه پا گرفتن شرکت‌های جدید را فراهم می‌کند. استفاده از مراکز رشد، امروزه به عنوان یکی از ابزارهای پذیرفته شده برای تبدیل خلاقیت‌ها و دستاوردهای علمی و تحقیقاتی به محصولات قابل ارائه به بازار و توسعه کارآفرینی محسوب می‌شود. امروزه بیش از ۳۰۰۰ انکوباتور در سراسر دنیا وجود دارد که بیشتر آن‌ها در کشورهای آمریکا و ژاپن مستقر هستند.انجمن توسعه کسب و کارهای ملی (NBIA) به عنوان کاتالیزور برای توسعه اقتصادی منطقه ای یا ملی تعریف می شود. انجمن مراکز رشد اعضای خود را به پنج گروه طبقه‌ بندی می‌کند: موسسات دانشگاهی; شرکت‌های توسعه غیر انتفاعی; شرکت‌های سرمایه‌گذاری غیر انتفاعی; شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر, و ترکیبی از موارد بالا. [۱]

نتایج تحقیقات علمی

مراکز رشد کسب‌وکار از پارک‌ های تحقیقات و فن‌آوری متفاوت هستند.  پارک های تحقیقات و فناوری به پروژه های کلان متمایل هستند که از آزمایشگاه های شرکتی ، دولتی یا دانشگاه گرفته تا شرکت های بسیار کوچک در آن جای دارند. اکثر پارک های تحقیقات و فناوری خدمات مشاوره‌ ای کسب و کار ارائه نمی‌ کنند این کار مشخصه اصلی مراکز رشد دات. کام است. با این حال ، بسیاری از پارک های تحقیقات و فناوری برنامه های مراکز رشد را در خود جای داده اند. [۲]

مراکز رشد با مراکز کوچک توسعه کسب‌وکار کوچک (و برنامه‌ های پشتیبانی کسب‌وکار مشابه) هم تفاوت دارند از این جهت که فقط به مشتریان منتخب خدمات ارائه می دهند. کنگره در 30 ژوئیه 1953 اداره کسب و کار كوچك را در قانون تجارت کوچک ایجاد كرد. هدف از این كار "كمک ، مشاوره ، كمک و محافظت از منافع كسب و كارهای  كوچك تا جای ممکن است افزون بر آن, این منشور تضمین می‌کند که تجارت‌ های کوچک " نسبت منصفانه " از هر قرارداد دولتی و فروش اموال مازاد دریافت می‌کنند. [۳]هم‌ کاری با هر کسب‌وکار کوچک در هر مرحله از توسعه, نه تنها شرکت‌های نوپا بلکه بسیاری از برنامه‌ های همکاری تجاری با شرکای محلی خود برای حمایت کارآفرینانه استفاده می‌کنند. [۴]

از جمله مهمترین زیر ساختها در کشورهای توسعه یافته مراکز رشد هستند. الگوی مراکز رشد یکی از راههای کاهش ریسک و افزایش ضریب موفقیت شرکتهای کوچک و متوسط توسط آنان و تبدیل این شرکتها به شرکتهای دانش- بنیان بر اساس محصولاتی فناورانه بوده [۵] وظیفه اصلی مراکز رشد کمک به ایجاد و رشد شرکتهای کوچک و متوسط میباشد. اما با توجه به نرخ بالای شکست این شرکتها، یکی از مهمترین فرآیندهای کاری در هر مرکز رشد، فرآیند پذیرش شرکتهای متقاضی حضور میباشد. اگرچه مرکز رشد در مخاطرات شرکتهای نوپا شریک است؛ ولی در صورت بکارگیری یک الگوی مطمئن در مرحله پذیرش شرکتهای نوپا میتوان این مخاطرات را به حداقل ممکن کاهش داد. اما با مطالعه مقالات مرتبط و تحقیقات پیشین این نتیجه حاصل شد که به دلیل نو بودن ایده مراکز رشد و شرکتهای کوچک و متوسط و تجربه کم این نوع فعالیتها در کشور تاکنون شاخص- ها و عوامل تثبیت شدهای در پذیرش این شرکتهای متقاضی معرفی نشده است.[۶]

انکوباتورها در اصطلاح پزشکی به دستگاه نگهداری نوزادان نارس اطلاق میشود. در ادبیات کارآفرینی، انکوباتورها جزء ساختهای فنی محسوب میشود و نهادها یا چارچوبهایی هستند که برای پرورش یا ایجاد کسب وکارهای کوچک ایجاد میشوند. انکوباتورها با تأمین تسهیلات سازمان یافته در کسب و کار، جذب سرمایه گذاران بیرونی و مشاوران حرفهای، به دوام و رشد شرکتهای کوچک جدید کمک میکنند. [۷]

شرکتهای زایشی دانشگاهی، شرکتهای کارآفرین دانش محور یا فناوری محور هستند که نقش اساسی و ویژه ای را در توسعه صنایع با فناوری بالا بازی میکنند و زمینه بازارهای جدید را فراهم میکنند [۸]

مهمترین نتیجه فعالیت مراکز رشد، خلق شرکتهای جدید و کمک به بقای شرکتهای نوپاست. انکوباتورها در تقویت روحیة کارآفرینی، ایجاد اشتغال مولد و انتقال و تجاری سازی فناوری مفید واقع میشوند.[۹]

انکوباتورها در تلاشند که از زایش های دانشگاهی حمایت کنند، اما منابع حمایتی مورد نیاز همیشه وجود ندارد و فقط آن دسته از انکوباتورهایی میتوانند در این زمینه موفق تر عمل کنند که دارای خط مشی و زیرساختهای کارآفرینانه هستند.[۱۰]

سیاستگذاران در بسیاری از کشورهای توسعه یافته پاسخ به این نیاز را همراه با احداث زیرساختی میدانند که برای تسهیل تجاری سازی خروجی تحقیقات علمی درنظرگرفته شده است. [۱۱]

در پژوهشی ضعف کارآفرینی دانشگاهی و زیرساختهای انکوباتورها را ناشی از شفاف نبودن مقررات و خط مشی های سازمانی دانستند. نتایج پژوهش ها نشان می دهد تعدیل و اصلاح در قوانین و خط مشی دانشگاهها در زمینة نحوة توزیع درآمد از تجاری سازی دانش، از محل شرکتهای زایشی دانشگاهی در راستای ایجاد انگیزه در استادان برای درگیرشدن در این فرایند میتواند بسیار مؤثر باشد و این امر را تسهیل کند؛ بنابراین توجه به زیرساختهای لازم در انکوباتورها از جمله مواردی است که باید دانشگاهیان و متخصصان آموزشی به آن توجه ویژه داشته باشند و میتواند مسئولیت دانشگاه و دانشگاهیان را دوچندان کند.[۱۲]

انکوباتورها ارائه کننده فضا، خدمات حمایتی و تجهیزات مشترك برای شرکتهاى کارآفرین اند تا بتوانند کارآفرینان و شرکتهاى کوچک را در ایجاد و توسعه مؤسسه هایشان یارى کنند. [۱۳] مرکز رشد یا انکوباتور، یکی از ابزارهای رشد اقتصادی است که برای حمایت از کارآفرینان تحصیلکرده تأسیس میشود و با ارائه امکانات و تسهیلات عمومی، زمینه تأسیس شرکتهای جدید را فراهم میکند. در گزارش تازهای با عنوان پرورش کارآفرینی، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی اروپا تأکید میکند که دانشگاه ها نیاز به توسعه ساختاری و سیاستهای رسمی برای تسهیل سرمایه گذاری جدید دارند.[۱۴]

در بررسی چهار انکوباتور دانشگاهی در ایالات متحده، میان دانشگاه و انکوباتور ها میتوانند تأثیر بسزایی بر کارآفرینی داشته باشند، درحالی که دوره ها یا رشته کارآفرینی در دانشگاه بر فعالیت کارآفرینی دانشجویان و فارغ التحصیلان تأثیر گذارند.[۱۵]

در کشورهایی مانند ایران، تجاری نبودن نتایج تحقیقات و ضعف بازار و عملکرد نامناسب بخش خصوصی، نبودن زنجیره تحقیق، فناوری، توسعه، محدود بودن نقشه متخصصان داخلی در فناوری کشور، محدود بودن نوآوری و تغییرات فناوری در سطح ملی از مهمترین چالشهای بخش تولید علم و توسعه فناوری است. ادامه وضع موجود موجب میشود نتایج تحقیقات و پژوهشهای علمی به نحو مطلوب استفاده نشود و بخشهای دولتی و غیر دولتی انگیزه ای برای سرمایه گذاری در این زمینه نداشته باشند [۱۶]

تاریخچه مراکز رشد[ویرایش]

تأسیس اولین مرکز رشد جهان به سال ۱۹۵۹ میلادی در نیویورک بر می‌گردد. در این سال ژوزف مانسکو، تاجر آمریکایی با خرید یک ساختمان بزرگ قدیمی تصمیم داشت آن را پس از تعمیر، به یک مستاجر اجاره دهد، اما متوجه شد که ساختمان مزبور بزرگ‌تر از آن است که یک مستاجر به تنهایی از عهده هزینه‌های آن برآید. لذا تصمیم گرفت که آن را به مستاجران متعددی اجاره دهد تا بتواند از این طریق درآمدزایی نماید. مانسکو بعد از یک سال، ۲۰ تا ۳۰ مستاجر داشت که حدوداً ده هزار متر مربع از فضای مجموعه را اجاره نموده بودند. این مرکز هنوز هم فعال است و با نام مرکز صنعتی باتاویا (Batavia) شناخته می‌شود و حدوداً هزار نفر در آن به کار مشغولند.

اهداف مراکز رشد[ویرایش]

اهداف عمده انکوباتورها را می‌توان چنین دسته‌بندی نمود:

  • کمک به جذب بیشتر کارآموزان و فارغ التحصیلان دانشگاهی در بازار کار و ایجاد شغل.
  • ایجاد واحدهای صنایع کوچک و متوسط فنی و تخصصی که بتوانند در بازار کار رقابت‌پذیر باشند.
  • نوسازی، انتقال فناوری و استفاده از اکتشافات علمی جدید.
  • افزایش بازدهی نیروی کار بالقوه و استفاده بهینه از این سرمایه عظیم ملی.

در کنار این اهداف، انکوباتورها اهداف دیگری را نیز دنبال می‌کنند: رشد اقتصادی منطقه، تنوع اقتصاد و سرمایه‌گذاران، کمک به زنان، مهاجران یا اقلیت‌ها.

خدمات مراکز رشد[ویرایش]

مراکز رشد، خدمات متعددی را به شرکت‌های پذیرفته شده ارائه می‌دهند. این خدمات را می‌توان بدین ترتیب برشمرد:

  1. خدمات عمومی و دفتری: تلفن، نمابر، اینترنت، اتاق مذاکره و کنفرانس، دفتر کار مجازی، منشی و کارهای دفتری، منشی مجازی، رایانه، دبیرخانه، نظافت و...
  2. خدمات اداری و اجرایی: وام‌ها و تسهیلات دولتی، شبکه، کمک‌های مالیاتی، اجاره‌بها و...
  3. خدمات تجهیزاتی و تسهیلاتی: فضای اداری، پارکینگ، تجهیزات اداری و دفتری، منابع آزمایشگاهی، تجهیزات کارگاهی و...
  4. خدمات فنی و تخصصی: مشاوره مالی و بازاریابی، مشاوره حقوقی و مدیریتی، دوره‌های آموزشی، دسترسی به منابع مالی و...[17]

انواع مراکز رشد[ویرایش]

  1. مرکز رشد صنعتی: این مراکز رشد را اغلب نهادهای دولتی یا مراکز غیرانتفاعی به منظور حمایت از کارفرمایان تأسیس می‌کنند.
  2. مرکز رشد دانشگاهی: این انکوباتورها به منظور تسهیل استفاده تجاری از دانش فنی و حقوق مالکیت معنوی تأسیس می‌شوند و امکان استفاده از امکانات دانشگاهی مانند آزمایشگاه، کارگاه و کتابخانه را فراهم می‌کنند. این انکوباتورها همچنین امکان استفاده از نظرات و مشاوره تخصصی اعضای هیئت علمی دانشگاه را نیز فراهم می‌آورند.
  3. مرکز رشد مجازی: این انکوباتورها معمولاً دارای فضای فیزیکی خاصی نیستند و امکاناتی غیر از فضای اداری را ارائه می‌دهند.
  4. مرکز رشد بین‌المللی: به‌طور معمول این طبقه از انکوباتورها دارای مجموعه کاملی از سرویس‌های پشتیبانی برای پیشرفت فعالیت‌های تجاری هستند و تمرکز آن‌ها بیشتر بر روی صادرات است. این انکوباتورها با دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، سرمایه‌گذاران داخلی و بین‌المللی در ارتباطند. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این گروه، ایجاد شبکه‌ای از انکوباتورها در محدوده مربوط به خود است.

منابع

  • جواد محدث، نقش انکوباتورها در ایجاد اشتغال،
  • سهیلا ابراهیمی، انکوباتورها و توسعه کارآفرینی در ایران، تدبیر، اسفند ۸۴، شماره ۱۶۶
  1.    Rubin, Tzameret H.; Aas, Tor Helge; Stead, Andrew (2015-07-01).
  2.  Guadix, José (2016). "Success variables in science and technology parks". Journal of Business Research. 69 (11): 4870–4875.doi:10.1016/j.jbusres.2016.04.04
  3.     "Small Business Act". Small Business Act. Retrieved 2019-12-07.  
  4. White, Doug and Polly (13 July 2017). "No One Can Match Silicon Valley, But Other Cities Benefit From Fostering Startups".entrepreneur.com. Retrieved 20 March 2018.
  5.  دهنوی, کاظمی, مصطفی, & خوراکیان. (2018, December). Identifying The Selection Criteria Which Are Employed To Choose Applicant Companies In Incubator Centers (Incubator Center of Ferdowsi University of Mashhad). In هشتمین کنفرانس بین امللی و دوازدهمین کنفرانس ملی مدیریت فناوری و نوآوری..(6-1)
  6. 6.     @inproceedings{paperid:1072455, author = {دهنوی, سمانه and کاظمی, مصطفی and خوراکیان, علیرضا}, title = {Identifying The Selection Criteria Which Are Employed To Choose Applicant Companies In Incubator Centers (Incubator Center of Ferdowsi University of Mashhad)
  7.    Marlow,S.and McAdam, M.(2008). A preliminary investigation into networking activities within the university incubator. International Journal of Entrepreneurial Behaviour & Research. 14(4), pp.219‐241.(6-3
  8.  Paavo ,R.(2012).Incremental and Radical Innovation in Coopetition The Role of Absorptive Capacity and Appropriability.(6-4
  9.    آقاجانی، حسنعلی. طالب نژاد، عاطفه.)3131 .)ارزیابی مقایسه ای عملکرد مراکز رشد فناوری منتخب در ایران، فصلنامه توسعه کارآفرینی، 4( 31 ،)صص 343-37 (6-5)
  10. Clarysse ,B.,et al.(2005).spinning out new ventures:A typology of incubation strategies from European research institiutions , Journal of business venturing .Vol.20,No,2, Elsevier,pp,183-216.(6-6
  11. Goldfarb,B.,Henrekson.M.,(2003). Bottom –up versus topdown policies towards the commercialisation of university intellectual property- research policy.p 32(6-7)
  12. 12. زارع، هادی. حجازی، سید رضا. )3131 .)طراحی نظام ارزیابی عملکرد تجاریسازی تحقیقهای دانشگاهی، فصلنامة توسعة کارآفرینی، 1( 37 ،)صص 347-374 (6-8)
  13. 13. رضایی کالنتری،مرضیه. صادقی، محمدرضا. )3131 .)ارزش آفرینی در کسب و کار الکترونیکی و جایگاه استراتژیهای نوظهور و انکوباتورها در سازمانهای کارآفرین، کنفرانس ملی کارآفرینی، تعاون، جهاداقتصادی، دانشگاه آزاد اسالمی واحد نائین، آذرماه 3131.(6-9)
  14. ذوالفقاری، عاطفه. حجازی، سید رضا. فرهودی، آرتا. )3131 .)جایگاه شرکتهای زایشی دانشگاهی در توسعه کارآفرینی دردانشگاهها. فصلنامهتخصصی پاركهاومراکزرشد، 7( 17 ،)صص47-77(6-10)
  15. Rowley, J.,Baragheh, A., Sambrook, S. (2011).Towards an Innovation Type Mapping Tool",Management Decision, Vol.49,No.1.(6-11
  16. Hafezian, M., Salehi, M., Enayati, T. (2014). Factors affecting in university incubators infrastructure and their role in the entrepreneurial universities spin-offs establishment. 53626Journal of Entrepreneurship Development, 7(4), 715-732. doi: 10.22059/jed.2014.