خود اشتغالی

  Self-employment

/ˌself ɪmˈplɔɪmənt/

معادل فارسی: خویش فرمایی

خود اشتغالی یا خویش فرمایی نوعی از فعالیت اقتصادی است که افراد کسب و کار خود را اداره می‌کنند و در نقطه مقابل استخدام و کار برای دیگران قرار می‌گیرد. این افراد حق الزحمه خود را مستقیما از کارفرما در پروژه ها و یا مشتریان دریافت می‌کند.

تعریف خوداشتغالی

"خوداشتغالی" یا "خویش‌فرمایی" نوعی از اشتغال است که در آن فرد برای خود کار کرده و کارفرمای خویش می‌باشد. از مشخصات بارز خوداشتغالی، ریسک‌پذیری می‌باشد زیرا درآمد فرد شاغل ثابت نبوده و به شرایط محیطی و داخلی کارگاه بستگی دارد.

همچنین از این نوع اشتغال به "اشتغال در مشاغل آزاد" نیز نام برده می‌شود و دلیل این نامگذاری می‌تواند آن باشد که فرد خودشاغل از سیطره‌ی استخدام کارفرما رها بوده و از آزادی عمل برخوردار می‌باشد.

کسب‌وکارهای خوداشتغالی عمدتاً در زمره‌ی کارگاه‌های کوچک قرار گرفته و در بخش خدمات غالب هستند. فعالیت‌های خدمات آموزشی، بهداشتی، درمانی، بازرگانی، فنی، مشاوره‌ای، ساختمانی و غیره از این سنخ به شمار می‌آیند. در بخش کشاورزی واحدهای کوچک تولید محصولات زراعی، باغی، دامی و آبزیان در این حیطه قرار می‌گیرند. سرانجام در بخش صنعت، کارگاه‌های کوچک تولیدی غیرکشاورزی (صنایع نساجی، غذایی، شیمیایی، فلزی، چوبی، دستی و غیره) قابل ذکر می‌باشند.

نظارت دولت بر اکثر کسب‌وکارهای خوداشتغالی از طریق صدور مجوزهای مختلف صورت می‌گیرد. معمول‌ترین این مجوزها "پروانه کسب" است که دریافت آن شرایط خاص خود را دارد و عمدتاً از طریق اتحادیه‌های اصناف صورت می‌پذیرد. آگاهی از این مجوزها و قوانین مربوطه، برای راه‌اندازی و موفقیت یک کسب‌وکار لازم می‌باشد.[۱]