جمع سپاری
crowdsourcing
/ˈkraʊdsɔːsɪŋ/
معادل فارسی: جمع سپاری – انبوه سپاری
جمع سپاری از نظر مفهومی عبارت است از حمایت داوطلبانه گروهی از مردم از یک پروژه، فرایند، اجرا یا ایده. این حمایت میتواند بهصورت مالی یا معنوی باشد. شخص یا گروهی برای اجرای ایده خودشان در شروع کار از دیگران دعوت میکند از آنها حمایت کنند تا بتوانند ایده خوشان را به سرانجام برسانند. حمایت کنندگان در این روش بهدنبال سود مستقیم نیستند و درصورت شکست ایده، مجریان را مورد بازخواست قرار نمیدهند. امروزه جمع سپاری نسبت به روزهای آغازین خود از نظر اجرایی و کیفی رشد زیادی کرده است. تجربهها و شکستهای متعدد به صورت یک دانش کوچک و قابل انتقال درآمده و بهسرعت در حال توسعه است.
جمع سپاری به معنی تقسیم یک کار بین تعداد زیادی از افراد است به گونهای که هر فرد بخش کوچکی از آن را انجام دهد. فرض کنید یک سایت خرید اینترنتی با هزاران محصول جدید دارید که باید آنها را برچسبگذاری و دستهبندی کنید. این کار خستهکننده را میتوانید به تنهایی انجام دهید یا آن را به مجموعهای از افراد واگذار کنید.
جمع سپاری ترکیبی از دو کلمه جمعیت و برونسپاری به معنای برونسپاری به انبوه مردم است. جمع سپاری نوعی برونسپاری است ولی نه به شرکتها یا سازمانهای خاص بلکه به گروه فراوانی از افراد، این جمعیت هم شامل افراد کارآمد میشود و هم بی تجربه .این کار معمولاً از طریق فراخوان عمومی در اینترنت انجام میشود.
تاریخچه جمع سپاری
گفته میشود که اولین بار مارک رابینسون نویسنده آمریکایی در سال ۲۰۰۶ در حوزه فناوری اطلاعات از جمع سپاری صحبت کرده و به آن رسمیت بخشیده است اما وبسایت معروف جمع سپاری کیکاستارتر نوشته که افرادی مثل موتزارت، بتهوون، ویتمن، مارکتواین اولین هنرمندانی بودند که رسما از روش جمع سپاری به جای فروش مستقیم، برای تأمین هزینه آثارشان استفاده کردهاند. بنابراین میتوان نزدیک به یک قرن تاریخچه برای جمع سپاری به شیوه امروزی در نظر گرفت، فناوری اطلاعات به گسترش این فرهنگ کمک زیادی کرده است و بر خلاف بسیاری از نظرات، ایده جمع سپاری یکی از ابداعات فناوری اطلاعات نیست.[۱]
دلایل ظهور جمع سپاری
افراد در زمانهای فراغت یا زمانهایی که قسمتی از کارشان در نظر گرفته نمیشود فرصت بیشتری برای انجام کارهایی که به تولید اقتصادی و کسب درآمد منجر میشود پیدا میکنند. یکی از مهم ترین دلایل به وجود آمدن تجارت اینترنتی جمع سپاری ایجاد نرمافزارهای منبع باز میباشد و روند رو به رشد بازار این نرمافزارها باعث شد که بسیاری از کارآفرینان از این مدل برای کسب و کار خویش الهام بگیرند. در عصر حاضر دسترسی آسان به اطلاعات ، به راحتی امکانپذیر است و علاوه برآن هزینه ابزار لازم برای تولید این اطلاعات نیز رو به کاهش است. ظهور جوامع آنلاین نیز از دلایل مهم شکل گیری تجارت اینترنتی برون سپاری می باشد که در آن جمعیتی به صورت آنلاین سازماندهی میگردند.
جمع سپاری فقط دریافت حمایت مالی نیست
جمع سپاری فقط به این معنی نیست که درخواست حمایت مالی کنید، وقتی یک شبکه تلوزیونی از بینندهگان خود میخواهد که خبرنگار افتخاری آنها باشند و درخواست ارسال ویدئو و عکس میکند، وقتی یک روزنامه، خوانندگان خود را به روزنامهنگاری آماتوری دعوت میکند، وقتی یک برند برای حمایت کمپین تبلیغاتی خود درخواست مشارکت دارد، یا مثلا پروژه های متن باز آزاد مثل دانشنامه ویکیپدیا که هرکسی میتواند آن را کامل کند و دهها پروژه آزاد دیگر نمونه های بارز جمع سپاری هستند که ماهیت کاملا غیر مالی دارند، حمایت های جمع سپاری به دوصورت مالی و معنوی صورت میگیرد.
فواید و مزایای جمع سپاری
اگر به ترکیب واژه جمع سپاری دقت کنید به دو کلمه جمع و سپردن خواهید رسید، در یک پروژه جمع سپاری ایده خودتان را مطرح کرده و درخواست حمایت میکنید، ما در اینجا حمایت مالی را مثال میزنیم، حالا اگر این درخواست واریز مبلغ را با فروش مقایسه کنید به این نکته پیخواهید برد که حمایت کنندگان به نوعی واقعیترین مشتریان شما هستند، برای یک کسبوکار نوپا شناخت مشتریان واقعی و متقاعد کردن آنها از مهمترین بخشهایی اجرایی است. بخشی که سرنوشت یک کسبوکار را رقم میزند. پس در جمع سپاری حتی اگر شکست هم بخورید و نتوانید حدنصاب حمایت لازم را کسب کنید، آمار نسبتا دقیقی از مشتریان و مخاطبان واقعی خود پیدا خواهید کرد. علاوه براین سایتها و مراکز جمع سپاری اعتبار اجتماعی و تخصصی بالایی دارند و مانند یک رسانه، شما و ایدهتان را معرفی میکنند بدون صرف هزینهای، حتی بهتر از یک مرکز تخصصی تبلیغات.[۲]
جمع سپاری یک چالش جدی
جمع سپاری به معنای واقعی مهارتهای ارتباطی و میزان اعتبار ارزشی را که تصمیم دارید خلق کنید، به چالش خواهد کشید. کم نیستند متخصصهای خوش ایدهای که با پشتکار فراون خودشان را در اطاق کار حبس میکنند تا کسبوکار خود را داشته باشند اما همین که میخواهند کسبوکارشان را به دیگران معرفی کنند به ضعیفترین شکل ممکن این کار را انجام میدهند. در یک پروسه جمع سپاری به خوبی میتوانید روش ارتباط و ایجاد انگیزه پروژههای موفق دنیا را الگو برداری کنید. اعتبارسنجی به نیاز ارزش خلق شده و نوع مخاطب، دیگر چالش جمع سپاری است، یکی از بدترین چیزهایی که ممکن است برای یک کسبوکار یا ایده اتفاق بیفتد اجرای یک کار عالی و باکیفیت است که مشکلی را از کسی حل نمیکند و مخاطب خاصی ندارد! در جمع سپاری ایده و کسبوکار شما در همان مراحل اولیه اعتبار سنجی میشود. اگر به دقت و با هدف به جمع سپاری نگاه کنید حتی در صورت شکست درسهایی خواهید آموخت که با سایر روشها قابل قیاس نیست.
انواع روشهای جمع سپاری
الگوهای جمع سپاری را میتوان به دو دسته کلی یعنی مالی و معنوی تقسیم کرد. هر کدام از این دو دسته میتواند در یکی از روشهای زیر اجرایی شود:
- اول حمایت کاملا داوطلبانه و آزاد: در این روش حمایتکننده صرفا بر پایه علاقه به رشد و توسعه یک ایده یا پروژه حمایت خود را انجام داده و هیج انتظاری در مورد دریافت سود نداشته و در بسیاری از موارد قضاوتی هم در مورد سرانجام آن کار نخواهند داشت.
- دوم، حمایت با انگیزه پرداخت سود: این روش برای کسانی مناسب است که نیاز به منابع مالی مثل وام دارند اما امکان دریافت آن میسر نیست ولی حاضرند در قبال دریافت مبلغی بازگشت سود، به حمایتکننده داشته باشند.
- سوم، حمایت با انگیزه مالکیت: همانند شرکتهایی که بخشی از سهام آن واگذار میشود در این روش هم حمایتکنندهها در قبال دریافت کمک، بخشی از مالکیت موقت یا دائم خدمات و محصولات خود را به حمایتکنندها واگذار میکنند.
- چهارم،حمایتشونده و حمایت کننده همزمان: نمونه این سایت خود بسترهای جمع سپاری هستند، این سرویسها علاوه بر اینکه امکانات حمایت از ایدهها و پروژهها را فراهم میکنند خودشان از همین طریق حمایت میشوند، سایت خبری ما، نتاستارت هم از همین دسته است، ما با درج آگهی و معرفی بسترهای کسبوکار از استارتاپها حمایت رسانهای میکنیم و از طرف برخی از همین دوستان حمایت میشویم.[۳]